  {"id":207247,"date":"2024-12-09T08:27:05","date_gmt":"2024-12-09T18:27:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hawaii.edu\/news\/?p=207247"},"modified":"2024-12-22T13:43:04","modified_gmt":"2024-12-22T23:43:04","slug":"makia-2024-hawaiian-word-of-the-year","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.hawaii.edu\/news\/2024\/12\/09\/makia-2024-hawaiian-word-of-the-year\/","title":{"rendered":"2024 Hua\u02bb\u014dlelo o ka Makahiki: M\u0101kia"},"content":{"rendered":"<span class=\"span-reading-time rt-reading-time\" style=\"display: block;\"><span class=\"rt-label rt-prefix\">Reading time: <\/span> <span class=\"rt-time\"> 3<\/span> <span class=\"rt-label rt-postfix\">minutes<\/span><\/span><p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/news\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/hilo-2024-olelo-of-year.jpg\" alt=\"2004 Hawaiian word of the year, Makia\" width=\"676\" height=\"381\" class=\"aligncenter size-full wp-image-207276\" srcset=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/news\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/hilo-2024-olelo-of-year.jpg 676w, https:\/\/www.hawaii.edu\/news\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/hilo-2024-olelo-of-year-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.hawaii.edu\/news\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/hilo-2024-olelo-of-year-130x73.jpg 130w\" sizes=\"auto, (max-width: 676px) 100vw, 676px\" \/><\/p>\n<p><span aria-label=\"O\">&#699;O<\/span> ka &ldquo;m&#257;kia,&rdquo; he <span aria-label=\"elua\">&#699;elua<\/span> ona <span aria-label=\"manao\">mana&#699;o<\/span> nui: <span aria-label=\"o\">&#699;o<\/span> kekahi, he kumu hana a <span aria-label=\"poo\">po&#699;o<\/span> <span aria-label=\"manao\">mana&#699;o<\/span> nui paha e kia aku ai k&#257;naka; a <span aria-label=\"o\">&#699;o<\/span> kekahi aku, he k&#257;kia <span aria-label=\"ana\">&#699;ana<\/span> i kekahi mea a <span aria-label=\"paa\">pa&#699;a<\/span> pono i ke kui a mea like paha. E k&#363; <span aria-label=\"hoailona\">h&#333;&#699;ailona<\/span> ana ka <span aria-label=\"manao\">mana&#699;o<\/span> o ua hua nei i ke ola o k&#257;kou i nei w&#257; <span aria-label=\"o\">&#699;o<\/span> ka hulihia penei.<\/p>\n<p>Ma ka <span aria-label=\"oihana\">&#699;oihana<\/span> k&#363;kulu hale, he hana <span aria-label=\"maa\">ma&#699;a<\/span> mau ka m&#257;kia <span aria-label=\"ana\">&#699;ana<\/span> i n&#257; papa <span aria-label=\"laau\">l&#257;&#699;au<\/span> o ka hale i ke kui e hiolo <span aria-label=\"ole\">&#699;ole<\/span> ai <span aria-label=\"o\">&#699;o<\/span> ka hale Mauliola. Ua like n&#333; paha ia waiwai me ka m&#257;kia pono <span aria-label=\"ana\">&#699;ana<\/span> iho i ko k&#257;kou hale <span aria-label=\"ponoi\">pono&#699;&#299;<\/span> <span aria-label=\"iho\u2014o\">iho\u2014&#699;o<\/span> ke Kanaka <span aria-label=\"ana\">&#699;ana<\/span> o ka L&#257;hui <span aria-label=\"Hawaii\u2014o\">Hawai&#699;i\u2014&#699;o<\/span> ka <span aria-label=\"hookahua\">ho&#699;okahua<\/span> <span aria-label=\"ana\">&#699;ana<\/span> <span aria-label=\"hoi\">ho&#699;i<\/span> i&#257; k&#257;kou iho ma ka <span aria-label=\"ike\">&#699;ike<\/span> <span aria-label=\"io\">&#699;i&#699;o<\/span> a <span aria-label=\"naauao.\">na&#699;auao.<\/span> A e like <span aria-label=\"hoi\">ho&#699;i<\/span> me ka nui o ia <span aria-label=\"hookahua\">ho&#699;okahua<\/span> <span aria-label=\"ana,\">&#699;ana,<\/span> <span aria-label=\"o\">&#699;o<\/span> ia ia malumalu <span aria-label=\"hoi\">ho&#699;i<\/span> o k&#257;kou e ola ai he <span aria-label=\"Hawaii\">Hawai&#699;i<\/span> ma n&#257; <span aria-label=\"aumeume\">&#699;&#257;&#699;ume&#699;ume<\/span> o nei &ldquo;ao holo mua&rdquo; n&#333; <span aria-label=\"hoi\">ho&#699;i!<\/span> E k&#363; mau ko k&#257;kou Kanaka <span aria-label=\"ana\">&#699;ana<\/span> i ka <span aria-label=\"maikai\">maika&#699;i<\/span> o ka m&#257;kia <span aria-label=\"ana\">&#699;ana<\/span> ma n&#257; paia o ka <span aria-label=\"ike.\">&#699;ike.<\/span><\/p>\n<p>Ma ke k&#363; <span aria-label=\"ana\">&#699;ana<\/span> o k&#275;l&#257; me k&#275;ia o ko k&#257;kou hale p&#257;kahi e laua pono ai n&#257; hana <span aria-label=\"hoomahuahua\">ho&#699;om&#257;huahua<\/span> o kaiahome. E <span aria-label=\"hooikaika\">ho&#699;oikaika<\/span> mau k&#257;kou ma ka p&#257;kahi a &ldquo;K&#257;kia Kui Nao a ke Akamai.&rdquo; Ma ka m&#257;kia <span aria-label=\"ana\">&#699;ana<\/span> ma ka <span aria-label=\"ike\">&#699;ike<\/span> me ka pono e lanakila <span aria-label=\"okoa\">&#699;oko&#699;a<\/span> ai ka noho ana <span aria-label=\"ole\">&#699;ole<\/span> <span aria-label=\"ana\">&#699;ana<\/span> o ka L&#257;hui Kani <span aria-label=\"Moopuna\">Mo&#699;opuna<\/span> mau!<\/p>\n<p><strong>No Ka Haka <span aria-label=\"Ula\">&#699;Ula<\/span> o <span aria-label=\"Keelikolani,\">Ke&#699;elik&#333;lani,<\/span> ke Koleke <span aria-label=\"Olelo\">&#699;&#332;lelo<\/span> <span aria-label=\"Hawaii\">Hawai&#699;i<\/span> ma ke Kulanui o <span aria-label=\"Hawaii\">Hawai&#699;i<\/span> ma Hilo<\/strong><\/p>\n<p>Ma luna o ke kahua nui &#257;kea he <span aria-label=\"ike\">&#699;ike<\/span> <span aria-label=\"kuuna\">ku&#699;una<\/span> na n&#257; k&#363;puna mai, he <span aria-label=\"imi\">&#699;imi<\/span> n&#257; kumu, n&#257; haum&#257;na a me n&#257; limahana o Ka Haka <span aria-label=\"Ula\">&#699;Ula<\/span> O <span aria-label=\"Keelikolani\">Ke&#699;elik&#333;lani<\/span> i ka <span aria-label=\"hoola\">ho&#699;&#333;la<\/span> hou <span aria-label=\"ia\">&#699;ia<\/span> o ka <span aria-label=\"olelo\">&#699;&#333;lelo<\/span> a <span aria-label=\"moomeheu\">mo&#699;omeheu<\/span> <span aria-label=\"Hawaii\">Hawai&#699;i<\/span> ma <span aria-label=\"Hawaii\">Hawai&#699;i<\/span> nei. He mau papa hana ko ke Koleke ma ka <span aria-label=\"olelo\">&#699;&#333;lelo<\/span> <span aria-label=\"Hawaii,\">Hawai&#699;i,<\/span> k&#257;lai <span aria-label=\"olelo,\">&#699;&#333;lelo,<\/span> <span aria-label=\"hoonaauao,\">ho&#699;ona&#699;auao,<\/span> me ka <span aria-label=\"haawina\">ha&#699;awina<\/span> <span aria-label=\"Oiwi.\">&#699;&#332;iwi.<\/span> <span aria-label=\"O\">&#699;O<\/span> Ka Haka <span aria-label=\"Ula\">&#699;Ula<\/span> o <span aria-label=\"Keelikolani\">Ke&#699;elik&#333;lani<\/span> kekahi o n&#257; <span aria-label=\"alakai\">alaka&#699;i<\/span> <span aria-label=\"hoola\">ho&#699;&#333;la<\/span> <span aria-label=\"olelo\">&#699;&#333;lelo<\/span> <span aria-label=\"Oiwi\">&#699;&#332;iwi<\/span> a puni ka honua a no laila, he <span aria-label=\"poaiapili\">p&#333;&#699;aiapili<\/span> waiwai ke Koleke e <span aria-label=\"luu\">lu&#699;u<\/span> piha ai n&#257; haum&#257;na i ka <span aria-label=\"ike\">&#699;ike<\/span> <span aria-label=\"kuuna\">ku&#699;una<\/span> a <span aria-label=\"kuanaike\">kuana&#699;ike<\/span> i m&#257;huahua <span aria-label=\"ae\">a&#699;e<\/span> ka <span aria-label=\"ike\">&#699;ike<\/span> a m&#257;kau e pono ai ko l&#257;kou mau kai&#257;ulu <span aria-label=\"ponoi\">pono&#699;&#299;<\/span> a ma <span aria-label=\"o\">&#699;&#333;<\/span> loa aku.<\/p>\n<h2>2024 Hawaiian Word of the Year: M&#257;kia<\/h2>\n<p>As <span aria-label=\"Hawaii\">Hawai&#699;i<\/span> navigates a time of profound change and challenge, a single word has emerged to inspire resilience and purpose: m&#257;kia. Selected as the 2024 <span aria-label=\"Huaolelo\">Hua&#699;&#333;lelo<\/span> (Word) of the Year by the University of <span aria-label=\"Hawaii\">Hawai&#699;i<\/span> at Hilo <a href=\"https:\/\/www.olelo.hawaii.edu\/en\/\">Ka Haka <span aria-label=\"Ula\">&#699;Ula<\/span> o <span aria-label=\"Keelikolani\">Ke&#699;elik&#333;lani<\/span>, College of Hawaiian Language<\/a> (<span aria-label=\"KHUOK\">KH&#699;UOK<\/span>), m&#257;kia conveys the meaning of &ldquo;aim, motto, or purpose.&rdquo; In these transformative times, it serves as a powerful reminder to move forward with intention and clarity.<\/p>\n<p>&ldquo;M&#257;kia also refers to stakes, bolts, or nails, as well as the act of driving them firmly into place,&rdquo; said <span aria-label=\"Kaiu\">Ka&#699;iu<\/span> Kimura, director of the Hawaiian language college. &ldquo;So figuratively speaking, it represents the process of anchoring one\u2019s purpose or intent, grounding aspirations in a way that provides stability and direction.&rdquo;<\/p>\n<p>This deeper meaning is particularly relevant as communities seek to rebuild and strengthen amid uncertainty. Kimura drew a parallel between m&#257;kia and the stakes that secure a hale (house), emphasizing the determination needed to establish a strong foundation for growth.<\/p>\n<p>&ldquo;The hope behind the selected <span aria-label=\"huaolelo\">hua&#699;&#333;lelo<\/span> is to also underscore the importance of being steadfast and intentional, ensuring that efforts are rooted in well-founded knowledge and purposeful action, rather than arbitrary or unfocused ideas,&rdquo; explained Hiapo K. Perreira, a professor at Ka Haka <span aria-label=\"Ula\">&#699;Ula<\/span> o <span aria-label=\"Keelikolani\">Ke&#699;elik&#333;lani<\/span>.<\/p>\n<p>&ldquo;Beyond its linguistic significance, m&#257;kia offers a guiding principle. It invites individuals to channel their energy thoughtfully, embracing their kuleana (responsibility) to themselves and their communities. Embracing our shared values and a commitment to thoughtful, forward-thinking decisions, this <span aria-label=\"huaolelo\">hua&#699;&#333;lelo<\/span> invites us to steady ourselves and move forward with purpose,&rdquo; Kimura said.<\/p>\n<p><strong>More about Ka Haka <span aria-label=\"Ula\">&#699;Ula<\/span> o <span aria-label=\"Keelikolani\">Ke&#699;elik&#333;lani<\/span>, Hawaiian Language College<\/strong><\/p>\n<p>Ka Haka <span aria-label=\"Ula\">&#699;Ula<\/span> o <span aria-label=\"Keelikolani\">Ke&#699;elik&#333;lani<\/span> is dedicated to the preservation and revitalization of the Hawaiian language and culture. Based at the University of <span aria-label=\"Hawaii\">Hawai&#699;i<\/span> at Hilo, the college offers programs in Hawaiian language, linguistics, education, and Indigenous studies. As a global leader in Indigenous language revitalization, <span aria-label=\"KHUOK\">KH&#699;UOK<\/span> provides a vibrant space for students to immerse themselves in Hawaiian values, traditions, and practices, empowering them to contribute meaningfully to their communities and beyond.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M&#257;kia conveys the meaning of &ldquo;aim, motto, or purpose.&rdquo; In these transformative times, it serves as a powerful reminder to move forward with intention and clarity.<\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[1057,316,14],"class_list":["post-207247","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-community","tag-hawaiian-language","tag-ka-haka-ula-o-keelikolani","tag-uh-hilo","entry","has-media"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/207247","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=207247"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/207247\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":207501,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/207247\/revisions\/207501"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=207247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=207247"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=207247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}