  {"id":3227,"date":"2026-06-12T15:20:56","date_gmt":"2026-06-13T01:20:56","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/?page_id=3227"},"modified":"2026-06-12T15:20:56","modified_gmt":"2026-06-13T01:20:56","slug":"kaunakakai","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/kaunakakai\/","title":{"rendered":"Kaunakakai"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Inoa | Name(s)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kaunakakai, Kaunakahakai<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina | Land characteristic: <\/strong>Ahupua\u02bba<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina o loko o k\u0113ia wahi | Feature(s) located within this place: <\/strong>Ka\u02bbahukini; K\u0101kalahale; Kala\u02bbiakamanu; Kalua\u014dlohe; Kam\u0101la\u02bbe; Kaulolo; Kaunakakai Gulch; Kaunakakai Harbor; K\u014dheo; Kukuiokaho\u02bb\u0101li\u02bbi; M\u0101hinahina; Malama; Maunahu\u02bbi; Poholua; Pu\u02bbu O\u02bbahu; Pu\u02bbu Hau\u02bboli [Manila Camp]; Pu\u02bbu Maniniholo; Ka Lae \u02bbO Ka Manu<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina nona k\u0113ia wahi | Feature(s) that contain this place<\/strong>: <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/kona-moloka%CA%BBi\/\">Kona (Moloka\u02bbi)<\/a>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>H\u014d\u02bbulu\u02bbulu mana\u02bbo&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">He ahupua\u02bba \u02bbo Kaunakakai ma ke kai hema o Moloka\u02bbi a ma ia wahi ke k\u016blana kauhale nui a me ka uapo nui o ka mokupuni. \u02bbO Haualialia ka makani. Kaulana \u02bbo Kaunakakai i ka momona o ka i\u02bba a me ka pa\u02bbakai. Wahi a kekahi k\u016bpuna, i ka w\u0101 k\u0101hiko ua like ka nui \u02bbino o ka i\u02bba no ka hiki ke peku i ka i\u02bba ma ke kai p\u0101pa\u02bbu i ke one. Ua k\u016bkulu \u02bbo Kamehameha V i kekahi hale nanea ma kahi o Kaunakakai Wharf kapa \u02bbia ka inoa \u02bbo Malama. Mai n\u0101 makahiki hope o ke kenekulia 1800 a i n\u0101 makahiki mua o ke kenekulia 1900, lilo akula \u02bbo Kaunakakai Wharf i wahi ko\u02bbiko\u02bbi no ka halihali \u02bbana i ka meli, ke k\u014d, a me ka hala kahiki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Description<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kaunakakai is an ahupua\u02bba located on the south shore of Moloka\u02bbi and includes the island\u2019s primary town and wharf (Kaunakakai Wharf). It is situated west of Kapa\u02bbakea and east of Kalama\u02bbula. This area was historically recognized as a canoe landing and for its abundance of fish and salt. One kupuna recalled that in earlier times, fish were so plentiful that they could be kicked from the shallow waters onto the shore. Kamehameha V built a vacation home near the original Kaunakakai Pier which is near the present-day Kaunakakai Wharf. From the late 1800s through early 1900s, Kaunakakai Wharf became the major hub for transportation of honey, sugar cane, and pineapple.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u02bb\u014clelo kuhikuhi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">E koho i\u0101 \u201cKaunakakai (Moloka\u02bbi)\u201d no n\u0101 kumuwaiwai pili i ke ahupua\u02bba o Kaunakakai ma ka mokupuni o Moloka\u02bbi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Instructions<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Choose term \u201cKaunakakai\u201d when for the ahupua\u02bba of Kaunakakai on Moloka\u02bbi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mo\u02bbok\u016b\u02bbauhau | Genealogy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Kanaka | Person: <\/em>Kamehama V (Lot Kaupaiwa)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Hana | Practice: <\/strong><a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/hana-list\/lawai%ca%bba\/\">Lawai\u02bba<\/a>; Hoe wa\u02bba<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>K\u016bmole&nbsp; | Source(s)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">James, Van. <em>Ancient Sites of Maui, Moloka\u02bbi, and L\u0101na\u02bbi<\/em>. Rev. and expanded ed. Van James, 2018.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ne, Harriet. <em>Tales of Moloka\u02bbi: The Voice of Harriet Ne.<\/em> The Institute for Polynesian Studies, 1992.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Summers, Catherine.<em> Moloka\u02bbi: A Site Survey.<\/em> Bernice Pauahi Bishop Museum, 1971.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ulukau.<em> N\u0101 Inoa \u02bb\u0100ina Hawai\u02bbi<\/em>. Ulukau.org. Accessed April 6, 2026.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tuggle, H. David. <em>M\u0101lama Platform Archaeology: 1992 Excavations for Cultural Park Planning.<\/em> International Archaeological Research Institute, Inc., 1993.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ulukau. <em>N\u0101 Inoa \u02bb\u0100ina Hawai\u02bbi.<\/em> Ulukau.org. Accessed April 6, 2026. <a href=\"https:\/\/ulukau.org\/hpn\/?a=dcl&amp;dcl=DCL4&amp;e=-------haw-20--1--txt-txTI%7CtxIN%7CtxIS%7CtxAH%7CtxFC-------\">https:\/\/ulukau.org\/hpn\/?a=dcl&amp;dcl=DCL4&amp;e=&#8212;&#8212;-haw-20&#8211;1&#8211;txt-txTI%7CtxIN%7CtxIS%7CtxAH%7CtxFC&#8212;&#8212;-<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mea haku | Created by:<\/strong> Melia Kalawe<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mea loiloi | Edited by:<\/strong> Na ka hui \u02bbimi na\u02bbauao o Kaho\u02bbiwai<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Inoa | Name(s) Kaunakakai, Kaunakahakai Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina | Land characteristic: Ahupua\u02bba Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina o loko o k\u0113ia wahi | Feature(s) located within this place: Ka\u02bbahukini; K\u0101kalahale; Kala\u02bbiakamanu; Kalua\u014dlohe; Kam\u0101la\u02bbe; Kaulolo; Kaunakakai Gulch; Kaunakakai Harbor; K\u014dheo; Kukuiokaho\u02bb\u0101li\u02bbi; M\u0101hinahina; Malama; Maunahu\u02bbi; Poholua; &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":154,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3227","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/users\/154"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3227"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3228,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3227\/revisions\/3228"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}