  {"id":3223,"date":"2026-06-12T13:40:17","date_gmt":"2026-06-12T23:40:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/?page_id=3223"},"modified":"2026-06-12T13:41:19","modified_gmt":"2026-06-12T23:41:19","slug":"kalama%ca%bbula","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/kalama%ca%bbula\/","title":{"rendered":"Kalama\u02bbula"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Inoa | Name(s)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kalama\u02bbula<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina | Land characteristic: <\/strong>Ahupua\u02bba<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina o loko o k\u0113ia wahi | Feature(s) located within this place: <\/strong>Anoiono; Homelani Cemetery; K\u0101heka Gulch; Ka La\u02bbi \u02bbO Kioea; Kalualohe Gulch; Kapu\u0101iwa; Kamaloko pond; Kiowea Park; Kapahuku;&nbsp; Kapuna Spring; Kaupalua Gulch; Mahana; Malo; Mokomoko Gulch; Oaiwai; \u02bbOhiapilo; \u02bb\u014cpaeula; Pu\u02bbu \u02bbOli; Pu\u02bbu Papai; \u02bbUmipa\u02bba; Waianui; \u02bbOlo\u02bbolo Pond; Pu\u02bbupapai Heiau; Pu\u02bbu Luahine; Waiakalae gulch; Waihi\u2019i spring; Kalaniana\u02bbole Colony; Kalama\u02bbula Mauka; Kalama\u02bbula Waena; Kalam\u02bbula Kai; P\u014dhaku o Kalama\u02bbula<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina nona k\u0113ia wahi | Feature(s) that contain this place<\/strong>: <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/kona-moloka%CA%BBi\/\">Kona (Moloka\u02bbi)<\/a>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>H\u014d\u02bbulu\u02bbulu mana\u02bbo&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">He ahupua\u02bba \u02bbo Kalama\u02bbula ma ka moku \u02bbo Kona ma ka mokupuni \u02bbo Moloka\u02bbi.&nbsp; Aia k\u0113ia ahupua\u02bba ma waena \u02bbo ke ahupua\u02bba \u02bbo Kaunakakai a me Na\u02bbiwa. \u02bbO \u02bbUkiukiu a me Alahou ka makani. Kaulana k\u0113ia ahupua\u02bba i n\u0101 punawai, \u02bbo kekahi o ia mau punawai, ua kapa \u02bbia \u02bbo \u02bbOlo\u02bbolo. Ma uka o Kalama\u02bbula, ua nui ka hana mahi\u02bbai \u02bbuala a aia he mau kahua maika. I k\u0113ia mau l\u0101, kaulana k\u0113ia wahi no kahi kanu \u02bbai \u02bbo ka ulu niu \u02bbo Kapu\u0101iwa na Kamehameha V i kanu, a \u02bbo ia kahi o ka \u02bb\u0101ina ho\u02bbopulapula mua loa i ho\u02bboka\u02bbawale \u02bbia e ke aupuni i ka makahiki 1921.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Description<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kalama\u02bbula is an ahupua\u02bba within the moku of Kona on the island of Moloka\u02bbi. This ahupua\u02bba is in between Kaunakakai and Na\u02bbiwa. This land division was known for its many springs, most of which are covered today, including a large spring called \u02bbOlo\u02bbolo that was used by Native Hawaiians living along the shoreline. In the uplands, this area was known for the growth of sweet potatoes as well as having kahua maika or ulu maika grounds. In more recent history, Kalama\u02bbula is known as the location of Kapu\u0101iwa Coconut Grove, planted and named after Kamehameha V, and as the site of the first Hawaiian Home Lands settlement established in 1921.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u02bb\u014clelo kuhikuhi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">E koho i\u0101 \u201cKalama\u02bbula\u201d no n\u0101 kumuwaiwai pili i ke ahupua\u02bba o Kalama\u02bbula ma ka mokupuni o Moloka\u02bbi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Instructions<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Choose term \u201cKalama\u02bbula\u201d for resources about the ahupua\u02bba of Kalama\u02bbula on Moloka\u02bbi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mo\u02bbok\u016b\u02bbauhau | Genealogy<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em>Kanaka | Person: <\/em>Kamehameha I; Kalola; Kamehameha V Lot Kaupaiwa<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Hana | Practice: <\/strong>Ulu Maika; Mahi\u02bbai \u02bbuala; <a href=\"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/hana-list\/lawai%CA%BBa\/\">Lawai\u02bba<\/a> ; Lamalama i\u02bba<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>K\u016bmole&nbsp; | Source(s)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">James, Van. <em>Ancient Sites of Maui, Moloka\u02bbi, and L\u0101na\u02bbi<\/em>. Rev. and expanded ed. Van James, 2018.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ne, Harriet.<em> Tales of Moloka\u02bbi: The Voice of Harriet Ne<\/em>. The Institute for Polynesian Studies, 1992.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pfennig, K., K. M. Mooney, E. L. Kahahane, and P. L. Cleghorn. <em>Literature Review of Previous Archaeological Work within 8,955 Acres Owned by the Department of Hawaiian Home Lands on the Island of Moloka\u02bbi.<\/em> 2011. https:\/\/repository.moaemolokai.com\/?a=d&amp;d=StateZHistoricZPreservationZDivisionReport-2019li78758.1.1&amp;e=&#8212;&#8212;-en-20-StateZHistoricZPreservationZDivisionReport-1&#8211;img-txIN%7ctxOH%7ctxSB%7ctxDN%7ctxTK-%22Kalamaula%22&#8212;&#8212;&#8212;-<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Summers, Catherine. <em>Moloka\u02bbi: A Site Survey<\/em>. Bernice Pauahi Bishop Museum, 1971.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ulukau. <em>N\u0101 Inoa \u02bb\u0100ina Hawai\u02bbi<\/em>. Ulukau.org. Accessed April 6, 2026. https:\/\/ulukau.org\/hpn\/?a=dcl&amp;dcl=DCL4&amp;e=&#8212;&#8212;-haw-20&#8211;1&#8211;txt-txTI%7CtxIN%7CtxIS%7CtxAH%7CtxFC&#8212;&#8212;-<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mea haku | Created by:<\/strong> Melia Kalawe<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mea loiloi | Edited by:<\/strong> Na ka hui \u02bbimi na\u02bbauao o Kaho\u02bbiwai<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Inoa | Name(s) Kalama\u02bbula Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina | Land characteristic: Ahupua\u02bba Hi\u02bbona \u02bb\u0101ina o loko o k\u0113ia wahi | Feature(s) located within this place: Anoiono; Homelani Cemetery; K\u0101heka Gulch; Ka La\u02bbi \u02bbO Kioea; Kalualohe Gulch; Kapu\u0101iwa; Kamaloko pond; Kiowea Park; Kapahuku;&nbsp; &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":154,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3223","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3223","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/users\/154"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3223"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3223\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3224,"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3223\/revisions\/3224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.hawaii.edu\/kawaihapai\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}